İki hafta boyunca, 20 erkek katılımcı bir deney için tutulur ve bir hapishaneyi canlandırmaları istenir. Özenle seçilmiş bu 20 birey, hapishane düzenini sağlamak adına gardiyan ve mahkum rollerine bürünürler. Mahkumları canlandıran kişiler, ilk bakışta oldukça hafif ve tahammül edilebilir gibi görünen kurallara uymakla yükümlüdürler. Ancak bu kurallar zamanla onların özgürlüklerini, bireyselliklerini ve hatta insaniyetlerini ellerinden alır. Diğer yandan, gardiyanları canlandıranlar ise tıpkı gerçek bir hapishane ortamında olduğu gibi düzeni sağlamakla görevlidirler. Ancak bu düzeni sağlarken fiziksel şiddet uygulamamaları, deneyin en önemli kuralıdır. Bu deneysel sinema deneyiminde, insan doğasının karanlık yüzü ile yüzleşiriz. Katılımcıların, rollerine ne kadar hızlı adapte olduklarını ve insana özgü değer yargılarının nasıl kolayca yitip gittiğini görmek sarsıcıdır. Mahkumları canlandıranlar zamanla itaatkâr birer kuklaya, gardiyanları canlandıranlar ise acımasız ve otoriter bir güce dönüşürler. Bu durum, izleyicilerin toplum, ahlak ve insanlık hakkındaki düşüncelerini sorgulamasını sağlar. Karanlık ve rahatsız edici bir atmosfere sahip olan bu sinema deneyimi, gerçek hayatta da etkilerini gösteren psikolojik ve sosyolojik dinamiklerin başarılı bir eleştirisi hâline gelir.